“Parçalı tip, sökülüp taşınabilir, bu yüzden en dik dağa bile çıkabilir.” Bu cümle dağlık bölgelerdeki karot projelerinin iletişiminde çok sık geçer. İki şeyi birleştirir: birincisi, ekipman birkaç modüle ayrıldıktan sonra tek parça ağırlığının ve dış boyutlarının küçülmesi; ikincisi, bu modüllerin gerçekten delik konumuna ulaşıp ulaşamayacağı, ulaştıktan sonra monte edilip sondaja başlanıp başlanamayacağı. Bu sitede CR800P, parçalı taşınabilir tam hidrolik karotlu sondaj makinesinin modül ağırlıklarını ve sondaj parametrelerini yayımlar; ikisi aynı soruna işaret etmez.
Parçalı yapının karşılığında ne elde edilir
CR800P verilerindeki modül referans ağırlıkları şöyledir: güç ünitesi 180–260 kg, kumanda ünitesi 140 kg, hidrolik yağ ünitesi (yağ dahil) 160 kg, çamur ünitesi 95 kg, toplam ağırlık 1380 kg. Bu değerler, ayrıştırma sonrası tek parça büyüklüğünü gösterir; her dağ yolunun geçilebilir olduğunun kanıtı değildir.
1380 kg'lık tek bir ekipmanın yol yapımı ve vinçle delik konumuna girmesi ile beş modülün parça parça taşınması, organizasyon açısından gerçekten farklıdır. Ancak “sökülebilir” olması, taşıma sorununu yalnızca tüm makine ölçeğinden modül ölçeğine indirir; sonraki her adım hâlâ yol genişliği, eğim, dönüş yarıçapı, zemin taşıma kapasitesi, personel veya teleferik taşıma kapasitesiyle sınırlıdır. Bu koşulların CR800P verilerinde karşılık gelen değerleri yoktur; saha girişinden önce ayrıca doğrulanması gereken kısımdır.
Modül ağırlığından geçiş kapasitesi çıkarılamaz
180–260 kg'lık güç ünitesi, farklı projelerde tamamen farklı taşıma planlarına karşılık gelir: orman yollarında küçük paletli taşıyıcılarla parça halinde taşınabilir, dik yamaçlarda yalnızca vinç veya teleferik kullanılabilir, vadi geçişlerinde önce geçiş yöntemi çözülmelidir. 160 kg'lık hidrolik yağ ünitesi yağ içerir; taşırken eğim açısı ve yağ sızdırmazlığı da dikkate alınmalıdır. 95 kg'lık çamur ünitesinin yanı sıra çamur malzemeleri, su kaynağı ve karıştırma alanı da delik konumunun yakınında olmalıdır.
- Modül ağırlığı, tek parçanın bir şekilde kaldırılıp taşınıp taşınamayacağını belirler; güzergâhın geçerli olup olmadığını belirlemez;
- Toplam ağırlık 1380 kg, modüllerin toplamıdır; sahaya vardıktan sonra bir bütün olarak hareket ettirilebileceği anlamına gelmez;
- Montaj yüzeyi düzlük ve taşıma kapasitesi gerektirir; sondaj çubuğu, karot kutusu ve çamur malzemelerinin depolama alanı ayrıca hesaplanmalıdır.
45°–90° delik açısını belirtir, saha giriş zorluğunu değil
CR800P, 45°–90° çok açılı sondajı destekler. Fay ve makaslama zonuyla kontrol edilen damarlarda eğik delikler cevher kesme etkinliğini artırabilir; açının ayarlanabilir aralığı delik yerleştirme kabiliyetidir ve ekipmanın delik konumuna ulaşıp ulaşamaması ayrı bir konudur. Dağlık platform alanı sınırlı olduğunda açı ayarı ayrıca direk yönünü, sondaj çubuğu yerleşimini ve delik ağzı çalışma alanını etkiler; bu kısım somut platform koşullarına göre doğrulanmalıdır.
Orta-derin delik kapasitesi birkaç parametre grubunun iş bölümüyle karşılanır
CR800P'nin BQ referans sondaj derinliği 920 m, NQ referans sondaj derinliği 800 m, HQ referans sondaj derinliği 380 m'dir. Üç spesifikasyon yatay olarak büyüklük karşılaştırması yapamaz; spesifikasyon küçüldükçe alınabilir derinlik artar; bu, aynı sondaj kapasitesinin farklı sondaj çubuğu sistemlerindeki ifadesidir. Aşağıya doğru inildiğinde bileşenlerin iş bölümü kabaca şöyledir.
| Parametre | Değer | Kısıtlanan aşama |
|---|---|---|
| İtme kuvveti | 67 kN | İlerleme yönü, sondaj basıncı kontrolüyle birlikte |
| Çekme kuvveti | 130 kN | Sondaj çubuğu çıkarma ve delik içi direnç payı |
| Güç başlığı torku | 980 N·m | Dönel kesme, kaya özelliği değiştiğinde ayar gerekir |
| Güç başlığı devri | Maksimum 1200 rpm | Matkap ucu tipi ve kaya katmanı bütünlüğüyle uyum |
| Halat vinci halat kapasitesi | 1000 m (6 mm çelik halat) | 800 m sınıfı halatlı karot iç tüp kaldırma |
| Çamur debisi ve basıncı | 100 L/min、7 MPa | Döngüsel toz tahliyesi ve geri dönüş suyu kararlılığı |
Delik derinliği arttıkça sondaj çubuğunun kendi ağırlığı ve delik duvarı sürtünmesi kademeli olarak artar; 130 kN çekme kuvveti daha derin delik kesimlerindeki sondaj takımı işlemleri için pay bırakır. Anormal dirençle karşılaşıldığında sürekli zorlamak yerine önce delik duvarı ve döngü durumu kontrol edilmelidir.
Güç çözümü maden sahasının ikmal koşullarına bağlıdır
CR800P dizel güçle donatılabilir; dizel motor gücü gereksinimi ≥99 kW'tır; 22 kW×3 elektrik motoru konfigürasyonu da kullanılabilir. Uzak dağlık bölgelerde yakıt taşımacılığı, elektrik üretim koşulları ve bakım kaynakları birlikte değerlendirilmelidir; elektrik beslemesi istikrarlı sabit platformlarda ise motor bakımı ve yakıt depolama-taşıma yükünü azaltmak için elektrikli çözüm düşünülebilir. Hangisinin seçileceği taşınabilirliğin uzantısı değil, ikmal koşullarının uyum sonucudur.
Erişilebilirlik ile inşa edilebilirlik iki ayrı şeydir
Parçalı yapı tek parça taşıma eşiğini düşürür, ancak aşağıdakiler yine de işe başlamadan önce ayrıca doğrulanmalıdır: yağmur mevsimi geçiş kapasitesi, şev stabilitesi, personel taşıma güzergâhı, platform drenajı ve montaj yüzeyi taşıma kapasitesi, çamur su kaynağı, sondaj çubuğu ve karot kutusu depolama konumu, güvenli geçiş yolu. Delik konumları dağınık olduğunda ve keşif hatları birden fazla sırt veya vadiyi geçtiğinde, bu koşullar proje temposunu genellikle ekipmanın kendisinden daha erken belirler.
Bu nedenle “parçalı taşınabilirlik”, ekipman erişilebilirliğinde bir iyileşme olarak okunabilir; her dağa girilebileceğinin geçiş belgesi olarak okunmaya uygun değildir. Gerçek sondaj verimliliği, sondaj derinliği ve karot geri kazanım etkisi hâlâ saha jeolojik koşullarına, delik içi aletlere, delme açısına ve çalıştırma yöntemine göre belirlenmelidir; bu makalede ele alınmayan eğim ve taşıma kapasitesi üst sınırları üreticiden veya saha etüt verilerinden doğrulanmalıdır.