RC500-CS3 verilerinde, CS3 üçü bir arada siklon numune alma sistemi bazen üç kelimeyle birlikte anılır: siklon, numune bölme, torbalama. Bu üç aşama yan yana üç işlev değil, aynı dönüş malzemesinin sırayla geçtiği üç işlemdir. Ayrı ayrı okunduğunda "numune bölme" bağımsız bir cihaz olarak, "torbalama" ise sürecin sonu olarak anlaşılabilir; birlikte okunduğunda ise bu sistemin, numunenin sondaj çubuğu iç borusundan yüzeye döndükten sonraki yolunu değiştirdiği görülür.
Bu makale yalnızca bu model için yayımlanmış verilere dayanarak bu üç aşamanın sıralamasını ve her birinin anlamını tartışır; diğer modellerin numune alma yapılandırmalarına değinmez.
Önce üç aşamanın sırasını ortaya koyalım
Verilerdeki açıklamaya göre, ters sirkülasyonlu sondajla oluşan kırıntılar çift cidarlı RC sondaj çubuğu iç borusundan yüzeye döner, ardından siklon sistemine girer; burada yüksek hızlı hava akımı ile katı parçacıklar ayrılır, sonra numune bölme düzeneği aracılığıyla jeolojik kayıt ve analiz için kullanılabilir numune oluşturulur ve son olarak numune toplama aşamasına geçilir. Malzeme akışı açısından üç işlem birbirine bağlıdır: siklon hava-katı ayrımını yapar, numune bölme bir grup malzemeyi kullanılabilir numuneye dönüştürür, torbalama ise numuneyi etiketlenebilir, laboratuvara gönderilebilir ve arşivlenebilir bir nesne haline getirir.
Yalnızca "siklon" okunursa bunun bir toz alma veya atık boşaltma cihazı olduğu düşünülebilir; yalnızca "numune bölme" okunursa hassasiyetin tek başına düzenek tarafından belirlendiği sanılabilir; yalnızca "torbalama" okunursa bu aşamanın sadece fiziksel bir iş olduğu düşünülebilir. Üç aşama birlikte okunduğunda, her aşamanın çıktısının bir sonrakinin girdisi olduğu görülür.
Siklon aşaması: önce hava-katı ayrımı çözülür
Verilerde siklonun işlevi doğrudan yazılmıştır: yüksek hızlı hava akımı ile katı parçacıkların ayrılması. Dönüş malzemesi iç boruda hava-katı karışımı halindedir; hız ve katı içeriği kararsızdır, doğrudan numune bölme aşamasına girmesi anlamsızdır. Siklon aşamasının görevi, hava akımı ile kırıntıları önce ayırmak ve sonraki aşamaların görece kontrol edilebilir katı malzemeyle karşılaşmasını sağlamaktır.
Bu aşama tek başına derinlik ayrımı işlevi üstlenmez. Siklon ayırıcı, aynı anda giren hava ile katıyı ayırır; bu malzemenin hangi delik aralığından geldiğini kaydetmez veya ayırt etmez. Derinlik bilgisi daha sonra torbalama etiketlemesi sırasında eklenir.
Numune bölme aşaması: dönüş malzemesini "numune"ye dönüştürmek
Verilerde kullanılan ifade "numune bölme düzeneğinin jeolojik kayıt ve analiz için kullanılabilir numune oluşturması"dır. Bu cümlede dikkat çeken iki nokta vardır. Birincisi, "numune bölme" toplam dönüş malzemesinden temsili bir kısmın alınması anlamına gelir; tüm kırıntıların paketlenmesi değildir. İkincisi, bu adımın ürünü zaten numune olarak tanımlanmıştır; yani sonraki aşamada belirli bir derinliğe karşılık gelecek, kayıt ve laboratuvar sürecine girecek nesnedir.
Numune bölme hassasiyeti, bölme oranı, tek numune ağırlığı gibi değerler kamuya açık verilerde verilmemiştir. Projenin numune bölme oranına ilişkin net bir gereksinimi varsa, bu madde üreticiden doğrulanmalıdır; "temsili numune bölme" ifadesinden doğrudan çıkarılamaz.
Torbalama aşaması: numuneyi izlenebilir bir nesne olarak sabitlemek
Veriler bu bölümde mekanik bir işlemden çok yönetimsel bir işlem sunar: her numune torbasına sondaj numarası, başlangıç-bitiş derinliği, tarih ve numune numarası yazılabilir; böylece laboratuvara gönderim, arşivleme ve izlenebilirlik kolaylaşır. Yani torbalama, üç aşama içinde "derinlik" bilgisini numuneye yazan tek aşamadır.
Bu da üç aşamanın neden birlikte okunması gerektiğini açıklar: siklon ve numune bölme malzemeyi işler, torbalama ise malzeme artı bilgiyi işler. İlk iki aşama ne kadar sorunsuz olsa da, üçüncü aşamadaki etiketleme bire bir eşleşmezse numune analiz aşamasında delik derinliğine geri döndürülemez.
Üç aşama birlikte okunurken hangi değerlendirmeler bu üç aşamadan çıkarılamaz
- "Numunelerin karışmayacağı" sonucu çıkarılamaz. Verilerde ters sirkülasyon iç borusu dönüşü, numunenin delik duvarındaki diğer katmanlarla temas yolunun kısaltıldığı, farklı derinliklerdeki kırıntıların birbirine karışma olasılığının azaltılmasına yardımcı olduğu şeklinde tanımlanır; aynı zamanda nihai numune temsilciliğinin hâlâ delik temizliği, çubuk ekleme, dönüş kararlılığı ve saha numune alma yönetimine bağlı olduğu açıkça belirtilir.
- "Numune bölme oranının sabit olduğu" sonucu çıkarılamaz. Verilerde bölme oranı ve tek numune ağırlığı verilmemiştir.
- "Torbalama işleminin otomatik yapıldığı" sonucu çıkarılamaz. Veriler yalnızca numune torbasına hangi bilgilerin yazılabileceğini belirtir; etiketlemenin kim tarafından ve nasıl yapıldığını açıklamaz.
- "Üç aşamanın tüm zeminler için geçerli olduğu" sonucu çıkarılamaz. Verilerde başka bir yerde şu açıklama vardır: fay kırık zonları, breşler ve çatlaklı zeminlerde delik duvarından kopan parçalar delik içinde kısa süre kalıp toplu halde dönebilir; bu da numune ile derinlik arasındaki ilişkiyi etkileyebilir.
Üç aşamanın ötesinde, verilerin işaret ettiği temizlik noktaları
Veriler numune alma yönetimi bölümünde, çubuk ekleme, delik temizliği veya sondajın durdurulup yeniden başlatılması sırasında saha numune alma prosedürüne göre geçiş numunesinin işlenmesi gerektiğini, önceki delik aralığından kalan kırıntıların bir sonraki derinlik numunesine karışmasının önlenmesi gerektiğini belirtir. Bu cümle tam olarak üç aşama arasındaki bağlantı noktalarına işaret eder: siklon ile numune bölme arasındaki geçiş yolu, numune bölme ile torbalama arasındaki kap. Üçü bir arada sistem manuel numune aktarımını ve ikincil taşımayı azaltır, ancak bu bağlantı noktalarının temizliği hâlâ saha numune alma prosedürünün kapsamındadır.
RC500-CS3 ile ilgili diğer değerler, karşılaştırma için
| Kalem | Veri değeri |
|---|---|
| Maksimum sondaj derinliği | 500 m |
| Sondaj çapı | 105–400 mm |
| Çalışma açısı | 45° / 90° |
| Kaldırma kuvveti | 25 T |
| Eksenel basınç | 7 T |
| Maksimum dönme torku | 10000 / 5000 N·m |
| Maksimum dönme hızı | 75 / 150 r/min |
| Önerilen çalışma hava basıncı | 1.6–6 MPa |
| Önerilen hava tüketimi | 16–55 m³/min |
| Motor | 132 kW Cummins |
| Yardımcı vinç kaldırma kuvveti | 1.5 T |
| Hidrolik destek ayağı stroku | 1.6 m |
| Makine ağırlığı | yaklaşık 12 T |
| Boyutlar | yaklaşık 7 × 2.1 × 2.9 m |
Bu verilerin yanıtlamadığı kısımlar
Siklon ayırıcının işlem kapasitesi ve ayırma parçacık boyutu, numune bölme düzeneğinin bölme oranı ve tek numune ağırlığı, numune torbası özellikleri, üç aşama arasındaki geçiş ve temizlik için gereken süre gibi konular mevcut kamuya açık verilerde yer almamaktadır. Proje sabit ilerleme aralıklarında sürekli numune alıyorsa ve numune ağırlığı ile numune bölme oranı için net gereksinimler varsa, satın alma görüşmelerinde her madde üreticiden tek tek doğrulanmalı; "üçü bir arada" ifadesinden kendiliğinden çıkarım yapılmamalıdır.