Taş ocağı basamak patlatma delikleri ve maden galeri sürme delikleri çoğunlukla orta sertlikten sert kayaya kadar olan formasyonlarda yer alır. Bu tür delikler DTH tabancası ile delici makine eşliğinde delinir; tabanca yalnızca bir icra elemanıdır: delik çapı uyuşmazsa matkap ucu takılamaz, hava beslemesi yetersizse piston ritim vuramaz, delici makinenin dönüş ve ilerlemesi tabancayla uyumlu değilse tabanca da performans gösteremez. Bu yazı, 55A DTH tabancasının kamuya açık verilerini örnek alarak bu dört destekleyici koşulu tek tek ayrıştırır, hangi parametrenin hangi ihtiyaca karşılık geldiğini ve verilerde yazılmayan, mutlaka ayrıca teyit edilmesi gereken koşulları açıklar.
Önce delik çapı: 85–185 mm, matkap ucunun o kısmını kapsar
55A'nın uygulanabilir delme çapı 85–185 mm olarak belirtilmiştir. Bu aralık matkap ucunun dış çapını sınırlar; tij dış çapını veya delici makine modelini değil. Taş ocaklarında yaygın basamak deliği çapları ve maden patlatma deliği çapları bu aralığa düşüyorsa bu modelin kullanımı tartışılabilir; aralık dışına çıkıldığında tabanca ile matkap ucu ve delik duvarı arasındaki boşluk ilişkisi değişir, doğrudan uygulanamaz.
Gerçek desteklemede delik çapı ile delik derinliği birlikte değerlendirilmelidir. Verilerde delme derinliği 200 olarak yazılmış ancak birim belirtilmemiştir. Bu değer kendiliğinden metre veya santimetreye tamamlanamaz ve buna dayanarak hangi derinlikteki delikler için uygun olduğu değerlendirilemez. Birimin yanı sıra bu değerin tek tij ilerleme derinliğine mi, tek seferlik tabanca çalışma derinliğine mi yoksa başka bir ölçüte mi karşılık geldiği üreticiden teyit edilmelidir.
Delici makine tarafı: DTH delicisi veya su kuyusu delicisi uyumlu olabilir, ancak arayüzlere bakılmalı
Verilerde 55A'nın DTH delici, su kuyusu delicisi gibi ekipmanlarla birlikte kullanılabileceği belirtilmiştir. Bu ifade, destekleyici ekipman kategorisini gösterir; herhangi bir DTH delicisinin veya su kuyusu delicisinin doğrudan bağlanabileceği anlamına gelmez. Kontrol edilmesi gerekenler: delici makinenin dönüş kafası çıkış devrinin tabancanın dayanabileceği aralıkta olup olmadığı, itme ve kaldırma kuvvetinin tüm delici takımı kaldırmaya yeterli olup olmadığı, delici makinedeki hava hattı bağlantı ölçülerinin tabancanın hava girişiyle uyumlu olup olmadığıdır. Bunlar arayüz düzeyindeki koşullardır; verilerde tek tek listelenmemiştir, seçim sırasında ayrıca teyit edilmelidir.
Kompresör: basınç ve hava debisi, tabancanın ritim vurabilmesinin ön koşuludur
DTH tabancası, sıkıştırılmış hava ile iç pistonu yüksek frekansta ileri geri hareket ettirerek matkap ucuna darbe uygular. 55A verilerinde darbe enerjisi 180–220, darbe frekansı 18–22 olarak yazılmıştır; her iki değerde de birim belirtilmemiştir. Orijinal verilerde gerekli çalışma basıncı ve hava debisi için somut değerler verilmediğinden bu iki sayıdan kompresör özellikleri geriye doğru hesaplanamaz. Kesin olan şudur: hava besleme basıncı ve debisi yetersiz olduğunda pistonun darbe ritmi etkilenir; kullanım kılavuzunda da istikrarlı hava beslemesinin korunması gerektiği belirtilmiştir. Seçim aşamasında kompresörün çalışma basıncı ve hava debisi, tabanca üreticisinin verdiği destekleme gereksinimleriyle tek tek karşılaştırılmalı; yalnızca delici makinenin kendisine bakılmamalıdır.
Matkap ucu ve tij: özellikler delik çapı ve tabanca arayüzüyle birlikte belirlenmeli
Verilerde matkap ucu özellikleri ve tij özellikleri, destekleme seçiminde teyit edilmesi gereken kalemler olarak listelenmiştir. Matkap ucu çapı 85–185 mm aralığında olmalı ve hedef delik çapıyla uyuşmalıdır; tij özellikleri delici makinenin dönüş sistemi ve tabanca bağlantı ucuyla uyumlu olmalıdır. Bu iki kalem için verilerde somut ölçü tablosu verilmemiştir; projenin gerçek konfigürasyonuna göre üreticiden teyit edilmesi gereken kısımdır.
Hangi özellik hangi ihtiyaca karşılık gelir
- Aşınmaya dayanıklı yapı: Veriler, maden ocakları ve taş ocakları gibi yüksek frekanslı, yüksek yüklü delme ortamlarına uygunluğu vurgular. Bu, sürekli çalışmada tabanca gövdesi ve bağlantı noktalarının aşınma yönetimine karşılık gelir; bakım gerektirmez anlamına gelmez. Kullanım kılavuzu, tabanca, matkap ucu ve bağlantı noktalarının aşınma durumunun düzenli olarak kontrol edilmesini ister.
- 85–185 mm delik çapı kapsamı: Çeşitli maden, mühendislik ve su kuyusu delme ihtiyaçlarına karşılık gelir; ancak her somut proje yine kendi delik çapı, delik derinliği ve kaya formasyonuna göre teyit edilmelidir.
- Yüksek frekanslı darbe ile kaya kırma: Orta sertlikten sert kaya formasyonlarına karşılık gelir. Verilerde ayrıca gerçek delme veriminin kaya sertliği, delik çapı, hava besleme basıncı, hava debisi, matkap ucu aşınması ve çalıştırma yönteminden etkilendiği belirtilmiştir; bu faktörler tabancanın tek parça parametreleri arasında değildir.
Uygulama sınırları ve veri eksiklikleri
Teyit edilmiş verilere göre 55A'nın uygulama kapsamı maden ocakları, taş ocakları, yol açma ve su kuyusu delme gibi mühendislik delme sahneleri olarak yazılmıştır. Bu, tüm sert kaya koşullarında aynı şekilde uygun olduğu anlamına gelmediği gibi yalnızca delik çapı aralıkta diye doğrudan kuyuya indirilebileceği anlamına da gelmez. Delme derinliği, delme hızı, darbe enerjisi ve darbe frekansı olmak üzere dört orijinal değerin hiçbirinde birim belirtilmemiştir; doğrudan dönüştürülebilir mühendislik göstergesi olarak kullanılamaz. Seçim sırasında delici makine modeli, hedef delik çapı, delme derinliği, kaya sertliği, tij özellikleri, matkap ucu özellikleri ile kompresör çalışma basıncı ve hava debisi bir kontrol listesi halinde sıralanmalı; eksik olan her kalem için üretici veya saha teknik tarafından teyit alınmalıdır.
Uygulanabilir bir destekleme kontrol listesi
| Kontrol kalemi | 55A verilerinin dayanağı | Ayrıca teyit edilmesi gereken |
|---|---|---|
| Hedef delik çapı | Uygun aralık 85–185 mm | Delik derinliği ve kaya sertliğinin seçilen matkap ucuyla uyumu |
| Destekleyici delici makine | DTH delici ve su kuyusu delicisi ile uyumlu olabilir | Dönüş kafası devri, itme-kaldırma kuvveti, hava hattı bağlantı ölçüleri |
| Kompresör | Sıkıştırılmış hava ile çalışır, istikrarlı hava beslemesi gerekir | Çalışma basıncı ve hava debisi için özel gereksinimler |
| Matkap ucu ve tij | Destekleme seçiminde teyit edilmesi gereken kalemler olarak listelenmiştir | Somut özellik ölçüleri ve bağlantı yöntemi |
| Delik derinliği kapasitesi | Delme derinliği 200 yazılmış, birim belirtilmemiş | Birim ve uygulanabilir ölçüt |
Bu tablonun işlevi sonuç vermek değil, seçim tartışmasını "tabancanın kendisi uygun mu" sorusundan "tüm destekleme koşulları tam mı" sorusuna yönlendirmektir. Delik çapı, delici makine, kompresör, matkap ucu ve tij olmak üzere dört kalemden herhangi biri uyuşmazsa tabanca parametreleri ne kadar uygun olursa olsun delik içinde istikrarlı çalışamaz. Verilerin kapsamadığı kısımlar için yukarıdaki tabloya göre üreticiden kalem kalem teyit alındıktan sonra karar verilmelidir.