Köy yolu kenarındaki sulama kuyuları, meyve bahçelerinin derinliklerindeki su temini kuyuları, hayvancılık tesislerinin çitleri içindeki üretim kuyuları; kuyu konumları çoğu zaman açık arazide değildir. Ekipmanın kuyu noktasının yanına gidip gidemeyeceği, destek ayaklarının açılıp açılamayacağı, bir kuyu bittikten sonra diğerine geçerken nakliye aracının dönüp dönemeyeceği gibi hususlar sondajdan önce projenin planlandığı gibi ilerleyip ilerleyemeyeceğini belirler. Mini paletli sondaj makineleri bu tür sahalarla başa çıkmak için kullanılır; elde edilen şey esas olarak sahaya giriş ve konumlanma esnekliğidir, ancak gövde küçüldükçe proseste kapsanabilen aralık da daralır; bu iki yön birlikte değerlendirilmelidir.
Bu yazı WR220SE'nin kamuya açık verilerine dayanarak üç soru etrafında ele alınmıştır: kompakt gövde hangi somut saha kısıtlarına karşılık gelir; su-hava çift kullanımlı sondajda hangi zemin koşullarında hangi yöntem ayrı ayrı düşünülmelidir; hava beslemesi, sondaj takımı ve kuyu tamamlama ekipmanında işe başlamadan önce nelerin teyit edilmesi gerekir. Bu üç sorunun kapsamı dışında kalan ve verilerin kapsamadığı konular metinde ayrıca belirtilecektir.
Önce saha: küçük gövdenin sağladığı somut esneklik nerede
WR220SE'nin genel dış ölçüleri yaklaşık 3950 × 1750 × 2250 mm, genel ağırlığı yaklaşık 4,7 T, yükleme genişliği 2,6 m'dir. Bu sayılar tek başına bir şey ifade etmez; sahaya indiğinde üç şeye karşılık gelir.
Kuyu noktasına erişilebilirlik
Kırsal yollar, meyve bahçesi geçişleri, tarım arazisi kenarları ve avlularda geçiş genişliği ve dönüş payı çoğu zaman sınırlıdır. 1,75 m genel genişlik ve 4,7 T genel ağırlık mertebesi, ekipmanın daha dar geçişlerde ve taşıma kapasitesi ortalama sahalarda daha fazla deneme imkânı bulması anlamına gelir. Verilerde uygun zeminler köy yolları, tarım arazileri, meyve bahçeleri, çakıllı zeminler ve genel olarak düzgün olmayan sahalar olarak belirtilmiştir; bu, sahaya girip girilemeyeceğini değerlendirmenin ilk dayanağıdır.
Kuyu noktasında konumlanma
Paletli şasinin yürüme hızı yaklaşık 2,5 km/sa, maksimum tırmanma kabiliyeti referans olarak 30°'dir. Kuyu noktasına ulaşıldıktan sonra 1,4 m yüksekliğindeki destek ayakları stroku destekleme ve tesviye için kullanılır; yumuşak zeminlerde ayakların çökmesini önlemek için takoz plakaları eklenmelidir. Sahanın izin verdiği açılma alanı, zemin taşıma kapasitesi ve eğim; bu üç unsur destek ayaklarının gerçekten sağlam basıp basamayacağını belirler, sadece ekipmanın içeri girip giremeyeceğini değil.
Kuyu değişimi ve saha değiştirme
Tarımsal sulama ve meyve bahçesi projelerinde genellikle art arda çok sayıda kuyu açılır ve kuyu değişimi sık yaşanır. 2,6 m kule, 3,3 m tek ilerleme, 1,5 m, 2,0 m ve 3,0 m sondaj çubuklarıyla donatılabilme; bu kombinasyon küçük paletli sondaj makinelerinin sık saha değiştirme ve günlük su kuyusu açma temposuna yöneliktir. Kule yüksekliği fazla değildir; saha değiştirirken hava sahası ve geçiş gereksinimleri görece daha azdır, ancak yükleme sabitleme noktaları ve kulenin taşıma konumu her seferinde teyit edilmelidir.
Sonra proses: su-hava çift kullanımı her derde deva bir geçiş değildir
WR220SE su-hava çift kullanımlı sondajı destekler; maksimum sondaj derinliği 220 m, sondaj çapı 140–254 mm, dönüş torku 3400–4700 N·m, dönüş hızı 45–70 rpm'dir. Su-hava çift kullanımının anlamı, zemine göre daha uygun prosesin seçilmesidir; aynı parametre setinin tüm kuyu kesimlerinde aynı anda iş görmesi değildir.
Toprak katmanı, kil ve gevşek örtü tabakası
Bu tür kuyu kesimleri için verilerin işaret ettiği yön, kuyu stabilitesi ve çamur tahliyesinin öncelikli düşünülmesidir. Kum ve çakıl katmanlarında ayrıca kuyu çökmesi, takım sıkışması ve çap genişlemesi görülebilir; yeraltı su seviyesi yüksekken bu daha belirgindir. Kuyu duvarı koruması ve muhafaza borusu takibi öncelikli düşünülmeli, gerekirse su ile sondaj veya diğer stabilizasyon yöntemleri kullanılmalıdır; veriler pnömatik sondajla hızlı geçiş için ısrarcı olunmasını açıkça önermez.
Ayrışmış kaya ve görece sağlam kaya katmanları
Ayrışmış kaya veya görece sağlam kaya katmanlarına girildiğinde, delici çekiç ve hava kompresörüyle pnömatik sondaj yapılabilir. Ayrışmış kaya katmanlarında sondaj hızı genellikle daha yüksektir, ancak kuyu duvarı yapısı kararsız olabilir; dökülme, çap daralması ve su dönüşü durumuna göre ilerleme hızı kontrol edilmeli ve muhafaza borusu veya kuyu temizliği önlemleri zamanında alınmalıdır. Görece sağlam kaya katmanlarına girildiğinde darbe, dönüş ve çamur tahliyesi uyum içinde olmalıdır.
Kırık zonlar ve çatlaklı zeminler
Bu tür kuyu kesimlerinde hava kaçağı, dökülme, takım sıkışması veya anormal çamur tahliyesi görülebilir. Verilerin işaret ettiği çözüm yönü; ilerleme hızını düşürmek, sürekli kuyu temizliğini sürdürmek, hava basıncı ve su dönüşü değişimlerini izlemektir; kırık zon kalınsa muhafaza borusu veya kademeli işlem uygulanabilir. Uygulanıp uygulanmayacağı ve hangi kademeye kadar uygulanacağı yine gerçek kuyu kesimine göre değerlendirilmelidir.
Pnömatik sondajda hava kompresörü ayrı bir ekipman denklemidir
Verilerde referans çalışma hava basıncı 1,7–2,5 MPa, hava tüketimi 17–31 m³/dk olarak verilmiştir. Bu iki değerin işlevi şunu hatırlatmaktır: delici çekiçle sondaj seçildiğinde hava kompresörü bir aksesuar değil, bu prosesin işleyip işlemeyeceğini belirleyen koşuldur. Veriler ayrıca çap büyüdükçe, kaya sertleştikçe veya rakım yükseldikçe hava kompresörü debisi gereksiniminin artacağını belirtir; gerçek delici çekiç özelliklerine göre seçim yapılmalı, sadece basınca bakılmamalıdır.
Başka bir deyişle, sondaj makinesinin sondaj derinliği ve torku belirli bir aralığı kapsıyor olması, pnömatik sondajın belirli bir kuyu noktasında koşullarının oluştuğu anlamına gelmez. Hava kompresörü debisi, delici çekiç özellikleri, matkap ucu çapı ve hedef kuyu derinliği birlikte kontrol edilmeli; bu kalem hava besleme ekipmanı tedarikçisi ve sondaj takımı tedarikçisiyle teyit edildikten sonra kararlaştırılmalıdır.
Sondaj dizisi ve kuyu tamamlama ekipmanı: çap sadece matkap ucunu belirlemez
Sondaj çapı 140–254 mm olup kuyu borusu özelliklerine, dalgıç pompa boyutuna ve beklenen su verimine göre seçilebilir. Bu, çapın önce sabitlenip sonra matkap ucunun aranması değil, kuyu tamamlama tasarımından geriye doğru hesaplanması anlamına gelir: kuyu borusu ne kadar büyük, pompa ne kadar büyük, beklenen su verimi ne kadar; kuyunun ne kadar açılacağını bunlar belirler; kuyu ne kadar açılırsa bu da sondaj takımı kombinasyonunu ve çamur tahliye yöntemini etkiler.
Verilerde Φ76 veya Φ89 sondaj çubuklarının donatılabileceği belirtilmiştir. Farklı zeminler ve çaplar için sondaj takımları ayrı ayrı eşleştirilmeli; özellikle su-hava çift kullanımlı projelerde ana zemin tipi ve uygulama yöntemi önceden netleştirilmelidir. Kuyu tamamlamada ayrıca akifer konumuna göre filtre borusu ve kapalı katman kesimleri makul şekilde düzenlenmelidir; veriler bu bölümde somut uygulamaya girmez, yerel hidrojeoloji ve kuyu tamamlama tasarımına göre ayrıca teyit edilmesi gereken bir konudur.
Kaldırma kuvveti ve dönüş: normal işler kapsanabilir, anormal durumlar zorla çekilerek çözülmez
13 T kaldırma kuvveti normal sondaj çubuğu indirme-kaldırma, takım işleme ve kısmen muhafaza borusu işlemlerine karşılık gelir. Veriler bu konudaki sınırı oldukça net yazmıştır: çubuk çekme direnci sürekli artıyorsa, su dönüşü aniden azalıyorsa veya takım dönüşü düzgün değilse önce kuyu duvarı, çamur tahliyesi ve sondaj çubuğu durumu kontrol edilmeli, ardından kuyu temizliği, yavaş çekme veya muhafaza borusu gibi önlemler alınmalıdır; maksimum kaldırma kuvvetiyle doğrudan zorla çekme önerilmez. Bu bir kullanım sınırıdır, çalışma detayı değildir; ancak kuyu içi anormalliklerde ekipmanın ne yapabileceğini ve ne yapamayacağını belirler.
Dönüş torku 3400–4700 N·m, dönüş hızı 45–70 rpm olup verilere göre 220 metre sınıfındaki çoğu normal su kuyusu projesini kapsayabilir. Sağlam kaya katmanlarında sabit devir korunabilir; kırık zonlarda veya direnç arttığında devir ve ilerleme uygun şekilde düşürülmelidir. Hızlı kaldırma hızı 30 m/dk, hızlı ilerleme hızı 60 m/dk güç başlığı hareketi ve sondaj çubuğu işlemleri için kullanılır ve sondaj dışı süreyi azaltır; veriler hızlı ilerleme hızının doğrudan gerçek sondaj hızı olarak anlaşılmaması gerektiğini hatırlatır; ilerleme verimliliği hâlâ zemin sertliğine, çap, takım aşınması, hava kompresörü kapasitesi ve çalışma yöntemine bağlıdır.
Uygulama sınırları ve önceden teyit edilmesi gereken hususlar
Verilerden belirlenebilen sınırlar şunlardır: maksimum sondaj derinliği 220 m, sondaj çapı 140–254 mm, su-hava çift kullanımında zemine göre proses seçimi, normal işlerde 13 T kaldırma kuvveti ve 3400–4700 N·m tork ile kapsama. Veriler ayrıca genel bir uygulama ön koşulu vermiştir: gerçek sondaj verimliliği, sondaj derinliği ve kuyu tamamlama sonucu saha koşullarına göre belirlenmelidir.
Verilerin kapsamadığı ve seçim aşamasında ayrıca teyit edilmesi gereken hususlar şunlardır:
- Somut sahanın destek ayaklarının açılması ve zemin taşıma kapasitesi gereksinimlerini karşılayıp karşılayamayacağı, özellikle yumuşak zemin, dolgu zemin ve eğimli arazide;
- Hava kompresörü debisinin seçilen delici çekiç, çap ve hedef kuyu derinliğiyle eşleşme sonucu;
- Kuyu borusu özellikleri, dalgıç pompa boyutu ile 140–254 mm çap arasındaki ilişki;
- Ana zemin kombinasyonunda su ile sondaj ve pnömatik sondajın dağılım oranı ile muhafaza borusu takip kademesi sayısı;
- Art arda çok sayıda kuyu arasındaki saha değiştirme güzergâhı, nakliye araçları ve yükleme sabitleme koşulları.
Bu hususlar teyit edilmeden bu ekipmanın belirli bir projede tam olarak yeterli mi, hâlâ payı var mı yoksa sınıra mı yaklaşmış olduğu değerlendirilemez. Mini paletli sondaj makinesinin sağladığı saha esnekliği gerçektir, ancak esnekliğin diğer yüzü proses kapsamının görece sınırlı olmasıdır; seçim yaparken saha koşulları ve zemin koşulları aynı kontrol listesine konmalı, sadece sondaj derinliği sayıları karşılaştırılmamalıdır.