WRT1200 parametre tablosunda 61 T kaldırma kuvveti sıklıkla tek başına karşılaştırılır. Ancak bu sitedeki açık verilerde bu sayı hiçbir zaman yalnız değildir: altında 127 mm önerilen sondaj çubuğu ve 3 m/6 m çubuk boyu, yanında 24000/12000 N·m çift çalışma modu torku ve 75/150 r/min çift hız, derin delik operasyonları yönünde 13 T eksenel basınç ve 7/13 m ilerleme stroku, DTH çalışma modu yönünde ise 1,65–8 MPa çalışma hava basıncı ve 16–120 m³/min hava tüketimi yer alır. 61 T'yi tek başına görmek, diğer değerlerle karşılıklı sınırlama ilişkisini gözden kaçırır; ondan geriye doğru okumak ise bu 1200 metre sınıfı kamyon üstü düz kuleli su kuyusu sondaj makinesinin parametrelerinin nasıl organize edildiğini gösterir.
Aşağıda "kaldırma kuvvetinin dört yöne uzanması" sırasına göre açıklanacak; parametre tablosu tek tek tekrarlanmayacak, yalnızca her bir değer grubunun birbirini nasıl sınırladığı ve hangi değerlendirmelerin verilerle desteklenmediği belirtilecektir.
Kaldırma kuvveti yalnız bir gösterge değildir, öncelikle sondaj dizisi özelliklerine bağlıdır
Verilerde önerilen sondaj çubuğu çapı 127 mm olup, çubuk uzunluğu 3 m veya 6 m'yi destekler. 61 T kaldırma kuvvetini bu bağlamda görmek anlamı daha somut hale getirir: delik derinliği arttıkça sondaj çubuğu ağırlığı, muhafaza ağırlığı ve delik duvarı sürtünmesi aynı anda artar; kaldırma kuvvetinin karşılaması gereken şey "sondaj dizisi ağırlığı + delik içi sürtünme + çubuk indirme-kaldırma sırasındaki dinamik yük" paketinin tamamıdır, belirli bir çubuk boyunun ağırlığı değildir.
6 m çubuğun avantajı ekleme sayısını azaltmasıdır; 3 m çubuk ise taşıma, insan gücüyle uyum ve kısıtlı alanlarda daha esnektir. İki çubuk boyunun kaldırma kuvveti ihtiyacı tamamen aynı değildir: aynı delik derinliğinde ekleme sayısı farklı olduğundan, çubuk indirme-kaldırma sürecinin zaman organizasyonu ve sondaj dizisi kombinasyonu da farklıdır. Verilerde sondaj çubuğu çapı, çubuk boyu ve kaldırma kuvvetinin aynı yetenek tanımında yer alması, bu üçünün birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret eder.
Verilerde farklı delik derinlikleri için sondaj dizisi ağırlık hesap tablosu veya delik duvarı sürtünmesi için önerilen değerler verilmemiştir. Bu nedenle "61 T belirli bir kuyu derinliğinde yeterli mi?" sorusu yalnızca parametre tablosuna bakılarak yanıtlanamaz; gerçek sondaj dizisi kombinasyonuna göre ayrıca hesaplanmalıdır.
Kaldırma kuvvetine yatay bakıldığında torkun çift çalışma modu ve çift hız konfigürasyonu görülür
WRT1200 döner sisteminin maksimum torku 24000/12000 N·m olup, 75/150 r/min çift hız konfigürasyonuna karşılık gelir. Verilerde iki kademenin iş bölümü oldukça açık yazılmıştır: düşük hız yüksek tork daha büyük delik çapları, sert kaya ve yüksek sürtünmeli delik kesimleri için daha uygundur; yüksek hız kademesi ise direncin daha az olduğu stabil formasyonlar için uygundur.
Kaldırma kuvveti ve tork farklı yönlerde etki etse de, derin delik operasyonlarında sıklıkla aynı delik kesimi tarafından aynı anda test edilir. Delik içi sürtünme arttığında dönüş için daha büyük tork, çubuk indirme-kaldırma için daha büyük kaldırma kuvveti gerekir; bu ikisinin aynı anda artması genellikle büyük delik çapı, sert kaya veya delik duvarı stabilitesinin zayıf olduğu kesimlerde görülür. Veriler, sondaj dizisi yükü, geri dönen çamur ve tork değişimine göre çalışma modunun zamanında değiştirilmesini önerir; delik çapına veya kaya katmanına göre geçiş için belirli eşik değerleri verilmemiştir.
| Parametre | Veri değeri | Bu maddeyi okurken birlikte bakılması gerekenler |
|---|---|---|
| Maksimum kaldırma kuvveti | 61 T | Önerilen sondaj çubuğu 127 mm, 3 m/6 m çubuk boyu |
| Eksenel basınç | 13 T | Kaldırma kuvvetine zıt yönde, ilerleme sistemine ait |
| Dönüş torku | 24000/12000 N·m | 75/150 r/min çift hız konfigürasyonu |
| İlerleme stroku | 7/13 m | Nihai konfigürasyona göre seçilir, tedarikçi teknik teyidi gerekir |
| Delik çapı | 105–900 mm | Delik çapı büyümesi sondaj dizisi yükü, muhafaza ağırlığı ve çamur tahliye ihtiyacını artırır |
| Maksimum delik derinliği | 1200 m | Bir kapasite üst sınırı tanımıdır, belirli bir kuyu açma kaydı değildir |
Eksenel basınç ve kaldırma kuvveti aynı ilerleme sisteminin iki yönüdür
13 T eksenel basınç, verilerde 61 T kaldırma kuvvetiyle birlikte yer alır. Bu iki sayı, ilerleme sisteminin farklı yönlerdeki çıkış kapasitesini tanımlar: kaldırma kuvveti çubuk indirme-kaldırma, DTH çekici geri alma ve kısmi muhafaza operasyonlarına karşılık gelir; eksenel basınç ise delme sırasında delik tabanına uygulanan basınca karşılık gelir.
Eksenel basıncın gerçek etkisi matkap ucu tipine ve kaya koşullarına bağlıdır; verilerde farklı kaya katmanları için eksenel basınç değeri önerisi verilmemiştir. Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da şudur: verilerde açıkça belirtildiği üzere, çubuk çıkarma direnci anormal ise önce delik temizlenmeli ve delik duvarı, sondaj dizisi ve tortu durumu değerlendirilmelidir; basitçe maksimum kaldırma kuvvetiyle zorla çekilmemelidir. Bu ifadenin anlamı, 61 T'nin ekipman çıkış üst sınırı olduğu, sıkışma durumunda bir çözüm yöntemi olmadığıdır.
7/13 m ilerleme stroku kaldırma kuvveti büyüklüğünü değil, sondaj dizisi organizasyonunu etkiler
Verilerde ilerleme stroku 7/13 m olarak verilmiş, nihai konfigürasyona göre seçileceği ve resmi konfigürasyonun tedarikçi teknik teyit belgelerine göre belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Daha uzun strok, güç kafasının geri dönüş ve sondaj çubuğu operasyon sıklığını azaltarak sürekli delme verimliliği hedefleyen derin delik projeleri için daha uygundur; 7 m konfigürasyonu ise makine yapısı ve saha uyumunu daha kolay dengeler.
Burada ayrımı net yapmak gerekir: ilerleme stroku, çubuk ekleme ve geri dönüş ritmini değiştirir; kaldırma kuvveti ve eksenel basıncın nominal değerlerini değiştirmez. 13 m stroku "daha güçlü kaldırma kuvveti" olarak anlamak yanlıştır. Strok, operasyon organizasyonu düzeyinde bir parametredir; kaldırma kuvveti ve eksenel basınç ise çıkış kapasitesi düzeyinde parametrelerdir.
DTH çalışma moduna girildiğinde kaldırma kuvvetinin yanı sıra hava basıncı ve hava tüketimine de bakılır
Verilerde DTH çekici ile delme sırasında önerilen çalışma hava basıncının 1,65–8 MPa, hava tüketiminin 16–120 m³/min olduğu belirtilmiştir. 1200 metre sınıfı derin delik, büyük delik çapı ve sert kaya koşulları kompresör basıncı ve debisi için yüksek gereksinimler doğurur; yalnızca basıncın karşılanması, debinin yetersiz olması durumunda darbenin zayıf kalması, çamur tahliyesinin zorlaşması ve delik tabanında tortu birikmesi mümkündür.
Bu parametre grubu ile kaldırma kuvveti arasındaki ilişki kolayca gözden kaçabilir: çamur tahliyesinin iyi olmaması delik tabanındaki tortuyu artırır, bu da delik içi sürtünmeyi yükseltir ve sonuçta çubuk indirme-kaldırma sırasındaki kaldırma kuvveti ihtiyacına yansır. Verilerde, geri dönen çamur azaldığında, hava basıncı dalgalandığında veya dönüş direnci anormal olduğunda hava kaçağı, tortu birikmesi veya matkap ucu aşınmasının zamanında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yani kaldırma kuvvetinde anormal bir talep ortaya çıktığında neden, kaldırma sisteminin kendisinde değil, yukarı akıştaki hava besleme ve delik temizleme aşamasında olabilir.
Parametre zincirini makinenin bütününe geri koyarak okumak
WRT1200'ün toplam ağırlığı yaklaşık 32 T, taşıma ölçüleri yaklaşık 11,5 × 2,25 × 3,2 m olup, 220 kW veya 264 kW dizel güç ile yapılandırılabilir. Teleskopik kule yerine düz kule yapısı kullanılmıştır; verilerde bunun gerekçesi, genel kuvvet aktarım yolunun daha doğrudan olması ve uzun süreli yüksek torklu dönüş, ağır sondaj dizisi indirme-kaldırma ve muhafaza operasyonları için uygun olmasıdır; bedeli ise taşıma profilinin daha sabit olmasıdır; inşaat öncesinde yol yükseklik sınırı, giriş alanı ve saha net yüksekliği teyit edilmelidir.
Delik çapı aralığı 105–900 mm de aynı zincirdeki bir değerdir: daha büyük delik çapı daha büyük kuyu borusu ve dalgıç pompa yapılandırmasına olanak tanır, ancak aynı zamanda sondaj dizisi yükünü, muhafaza ağırlığını, çamur tahliye ihtiyacını ve kompresör yükünü artırır. Delik çapı büyüdükçe kaldırma kuvveti, tork ve hava besleme kapasitesi gereksinimleri birlikte değişir; yalnızca birini ayarlayarak tüm delik çaplarının kapsanabileceği bir yöntem yoktur.
Verilerin desteklediği ve desteklemediği değerlendirmeler
- Desteklenen: 61 T kaldırma kuvveti ile 127 mm sondaj çubuğu ve 3 m/6 m çubuk boyu aynı konfigürasyon ilişkisine aittir; kaldırma kuvveti ve 13 T eksenel basınç, ilerleme sisteminin iki yönüne karşılık gelir; tork 75/150 r/min olarak iki kademeye ayrılmıştır ve farklı delik kesimlerine karşılık gelir.
- Desteklenen: DTH çalışma modunda 1,65–8 MPa hava basıncı ile 16–120 m³/min hava tüketimi birlikte kullanılmalıdır; basınç karşılansa bile debi yetersizse çamur tahliye sorunu ortaya çıkabilir.
- Desteklenmeyen: Verilerde 61 T'nin belirli bir kuyu derinliği, belirli bir sondaj dizisi kombinasyonu ve belirli bir delik çapındaki marj hesap yöntemi veya delik duvarı sürtünmesi için referans değerler verilmemiştir.
- Desteklenmeyen: Verilerde 7 m ve 13 m ilerleme stroku konfigürasyonlarının hangi somut proje koşullarına karşılık geldiği açıklanmamış; yalnızca nihai konfigürasyona göre seçileceği ve tedarikçi teknik teyit belgelerinin esas alınacağı belirtilmiştir.
Satın alma öncesinde yazılı olarak teyit edilmesi önerilen hususlar
Aşağıdaki hususlarda veriler kesin bir sonuç vermemiştir; teknik teyit aşamasında yazılı olarak kontrol edilmesi önerilir:
- Nihai ilerleme strokunun 7 m mi 13 m mi seçileceği ve bu seçimin makine ölçüleri ile taşıma profiline somut etkisi;
- 220 kW ve 264 kW güç seçeneklerinin sırasıyla hangi ana delik çapları, kaya sertliği ve yardımcı sistem yük koşullarına karşılık geldiği;
- Projenin gerçek delik çapı ve planlanan kuyu derinliği için kullanılacak sondaj dizisi kombinasyonuna göre kaldırma kuvveti ve tork uyumunun hesaplanması;
- DTH çalışma modunda kompresörün basınç ve debi planı ile birlikte hava hortumu özellik gereksinimleri;
- Yol yükseklik sınırı, köprü taşıma kapasitesi, dönüş yarıçapı, saha taşıma kapasitesi ve üst engeller gibi giriş koşullarının düz kule yapısının taşıma profiline uygun olup olmadığı.
61 T kaldırma kuvvetini parametre zincirine geri koyarak okumak, "bu ekipman ne kadar derine inebilir" gibi tek bir sonuç değil, birbirini sınırlayan bir ilişkiler grubu verir: sondaj çubuğu özelliklerine bağlıdır; tork, eksenel basınç ve ilerleme stroku ile birlikte ilerleme ve dönüş sistemini oluşturur; çamur tahliye etkisi üzerinden dolaylı olarak DTH hava besleme parametrelerine bağlanır. Veriler bu değerlerin nasıl organize edildiğini açıklayabilir, ancak belirli bir kuyu için yeterli olup olmadığı yine sondaj dizisi kombinasyonu ve delik koşullarına göre ayrıca hesaplanmalıdır.