"300 metre sınıfı sondaj makinesi" ifadesindeki 300 m, maksimum sondaj derinliğidir, yani bu ekipmanın tasarım kapsamındaki delik derinliği üst sınırıdır. Bu, "ekipman kapasitesi nereye kadar" sorusunu yanıtlar; "belirli bir projede kayaçta kesinlikle ne kadar derine inilebilir" sorusunu yanıtlamaz. Bu sitedeki WR300SE verilerinde belirtilen sayılar maksimum sondaj derinliği 300 m, delik çapı 105–325 mm ve uygulanabilir formasyon "gevşek zemin ve kayaç" olarak yazılmıştır. Kayaçta ne kadar derine inilebileceğinden söz edebilmek için bu koşulların bir arada değerlendirilmesi gerekir.
Önce iki şeyi ayırt edin: Kapasite üst sınırı ve proje nihai delik derinliği
WR300SE'nin 300 m değeri, genel makine parametreleri arasında yer alır ve bir ürün kapasitesi tanımıdır; belirli bir kuyunun uygulama kaydı değildir. Verilerde uygulanabilir formasyonlar arasında gevşek zemin ve kayaç da belirtilmiş, ancak "belirli bir kayaç türünde istikrarlı olarak kaç metreye inilebilir" şeklinde bir sayı verilmemiştir. Dolayısıyla kesin olarak belirlenebilen, ekipmanın nominal delik derinliği üst sınırıdır; bu veri grubundan belirli bir kayaç ve belirli bir delik çapı için nihai delik derinliği çıkarılamaz.
Delik derinliği üst sınırı ile delik çapı aynı anda geçerli olan bir kısıt oluşturur. WR300SE'nin delik çapı aralığı 105–325 mm'dir; bu aralıkta büyük veya küçük değer seçilmesi, aynı ekipmanın derin delik ilerletme zorluğunu doğrudan değiştirir. Verilerde delik çapına göre kademeli sondaj derinliği verilmemiştir; bu, üreticiden teyit edilmesi gereken bir konudur.
Kayaça girildikten sonra yöntem hangi adımdan itibaren değişir
Verilerde iki formasyon türüne yönelik işlem yöntemi oldukça açık yazılmıştır: Toprak, kil, kum ve çakıl katmanlarında delik duvarı stabilitesini korumak için çamur dolaşımı gibi yöntemler kullanılabilir; ayrışmış kaya veya sağlam kayaça girildikten sonra kayaç özelliğine göre DTH çekici sondajına geçilebilir. Yani kayaç kesiminde hangi yöntemin kullanılacağı, sahada gerçek kayaç özelliğine göre değerlendirilir ve yöntem değiştiğinde kontrol edilmesi gereken destekleyici koşullar da değişir.
DTH çekici çalışma durumunda önce bakılması gereken iki sayı grubu
- Önerilen çalışma hava basıncı 1,2–3,5 MPa olup orta ve yüksek hava basıncı serisi DTH çekicilerle eşleştirilebilir;
- Hava tüketimi 16–55 m³/dk olup gerçek kompresör seçimi ayrıca delik çapı, sondaj borusu, DTH çekici özellikleri, kayaç sertliği ve rakıma bağlıdır.
Verilerde debi yetersizliğinin sonuçları açıkça belirtilmiştir: Genellikle darbe verimini ve delik dibi tahliyesini doğrudan etkiler. Bu ifade, kayaç kesiminde ilerlemenin yalnızca sondaj makinesi gövdesine değil, aynı zamanda kompresör ve sondaj ekipmanlarının uyumlu olmasına bağlı olduğunu gösterir.
Dönüş sisteminin çift durumlu değerleri
WR300SE maksimum dönüş torku 7000/3500 N·m olup maksimum dönüş hızı 80/160 r/min'dir. Verilerdeki açıklama şöyledir: Daha düşük hız ve yüksek tork durumu daha büyük delik çapı ve daha yüksek yük koşullarına daha uygundur; daha yüksek hız durumu ise direncin daha az olduğu sondaj aşamalarında kullanılabilir; sahada sondaj ekipmanı ve kayaç değişimine göre uygun çalışma aralığı seçilmelidir. Verilerde belirli bir kademenin doğrudan belirli bir kayaç türüne atandığı belirtilmemiştir; bu konuda kendi başına çıkarım yapılması uygun değildir.
Kaldırma kuvveti, sondaj borusu ve delik derinliği ilişkisi
15 T kaldırma kuvveti, sondaj borusu indirme-çıkarma, DTH çekici geri alma ve kısmen muhafaza borusu işlemleri için kullanılır. Verilerde ayrıca şu uyarı yer alır: Delik derinliği arttıkça sondaj borusunun kendi ağırlığı ve delik duvarı sürtünmesi artar; uygulama sırasında çıkarma direnci sürekli izlenmelidir; belirgin anormallik görülürse maksimum kaldırma kuvvetiyle zorlamak yerine öncelikle daralma, dökülme, sıkışma veya tahliye sorunları kontrol edilmelidir. Bu, 15 T'nin "ne kadar derine inilebilir" sorusunun yanıtı olmadığını, sahada delik içi durumla birlikte değerlendirilmesi gereken bir değer olduğunu gösterir.
Sondaj borusu konfigürasyonu açısından WR300SE 3 m ve 6 m sondaj borularını destekler; önerilen çap 89/102 mm'dir. 3 m sondaj borusu taşıma, saha ve manuel kullanım açısından daha esnektir; 6 m sondaj borusu ekleme sayısını azaltarak sürekli sondaj verimliliğini artırabilir. Gerçek seçim taşıma koşulları, kule yapısı ve uygulama sahası alanına göre yapılmalıdır. Sondaj borusu uzunluğu, sondaj derinliği üst sınırını değil, ekleme sıklığını ve çalışma organizasyonunu değiştirir.
Kayaç dışında, derinliği önce durdurabilecek birkaç delik kesimi daha vardır
Verilerde belirtilen kırık zonlar, çatlaklar ve yerel boşluklar, "kayaç" ana sınıfından bağımsız durumlardır: Hava kaçağı, dökülme ve sıkışmaya neden olabilir; bu tür delik kesimlerinde ilerleme azaltılmalı, delik temizliği güçlendirilmeli ve hava basıncı değişimi izlenmeli; gerekirse köpük, muhafaza borusu veya diğer yardımcı yöntemler kullanılmalıdır. Ana akiferlere girildikten sonra su dönüşü ve tahliye durumu belirgin şekilde değişebilir; akifer derinliği zamanında kaydedilmeli ve su verimine göre hava beslemesi, çamur veya delik temizleme yöntemi ayarlanmalıdır. Bu delik kesimlerinin işlenme şekli, gerçekte hangi kesime kadar ilerlenebileceğini etkiler.
Koşullara göre kontrol için kısa bir tablo
| Kontrol maddesi | WR300SE veri değeri | Sondaj derinliğiyle ilişkisi |
|---|---|---|
| Maksimum sondaj derinliği | 300 m | Kapasite üst sınırı tanımı, proje garanti değeri değil |
| Delik çapı | 105–325 mm | Delik derinliğiyle birlikte kısıt; verilerde çapa göre kademeli sondaj derinliği verilmemiş |
| Uygulanabilir formasyon | Gevşek zemin ve kayaç | Kayaç kesiminde DTH çekici sondajına geçilebilir |
| Çalışma hava basıncı / hava tüketimi | 1,2–3,5 MPa / 16–55 m³/dk | Darbe verimini ve delik dibi tahliyesini etkiler |
| Dönüş torku / hız | 7000 / 3500 N·m, 80 / 160 r/min | Sahada sondaj ekipmanı ve kayaç değişimine göre çalışma aralığı seçilir |
| Kaldırma kuvveti | 15 T | Delik derinliğine göre çıkarma direnci izlenmelidir |
| Sondaj borusu | 3 / 6 m, önerilen çap 89 / 102 mm | Ekleme sayısını değiştirir, sondaj derinliği üst sınırını değiştirmez |
| Referans sondaj verimliliği | 10–35 m/sa | Formasyon, delik çapı, sondaj ekipmanı, kompresör ve kullanım yöntemine bağlıdır |
Verilerin desteklediği ve desteklemediği değerlendirmeler
Desteklenen değerlendirmeler: WR300SE nominal maksimum sondaj derinliği 300 m'dir; gevşek zemin ve kayaçta kullanılabilir; DTH çekici çalışma durumunda önerilen çalışma hava basıncı 1,2–3,5 MPa, hava tüketimi 16–55 m³/dk'dır; dönüş sistemi 7000/3500 N·m çift durumludur; kaldırma kuvveti 15 T'dir; 3 m ve 6 m sondaj borularını destekler, önerilen çap 89/102 mm'dir.
Verilerin kapsamadığı ve ayrıca teyit edilmesi gereken konular şunlardır: Belirli kayaç sınıflandırmasında (örneğin ayrışmış kaya ile sağlam kayaç arasında) ve belirli delik çapında gerçekte ulaşılabilen nihai delik derinliği; farklı kayaçlara karşılık gelen sondaj verimliliği aralığının nasıl alt bölümlere ayrıldığı; kompresör seçiminin rakım koşullarında özel düzeltme şekli. Verilerde genel makine uygulanabilirliği ifadesi "saha koşulları esas alınır" şeklindedir; bu da başlıktaki sorunun sınırını oluşturur: 300 m bu ekipman için belirtilen kapasite üst sınırıdır; kayaçtaki gerçek derinlik proje koşullarına göre madde madde kontrol edilmelidir ve nominal sondaj derinliğinden doğrudan dönüştürülemez.