WRT1200'ün kaynaklarında sıklıkla birlikte görünen iki değer grubu vardır: maksimum delme derinliği 1200 m, döner sistem maksimum torku 24000 / 12000 N·m. İkincisine karşılık gelen hız 75 / 150 r/min'dir. Bu iki tork değeri aynı delgi makinesinin aynı anda iki performans ifadesi değil, iki döner çalışma modunun ayrı ayrı çıkış üst sınırlarıdır. Aralarındaki farkı anlamak, 1200 metre sınıfı bir delgi makinesinin neden hem yüksek tork hem de yüksek hız olmak üzere iki çalışma yoluna sahip olduğunu anlamak demektir.
Önce 24000 / 12000 N·m'nin hangi bileşeni tanımladığını belirleyelim
Bu iki değer WRT1200'ün döner sistem başlığı altında yazılmıştır ve güç kafasının çıkarabileceği maksimum döner torku ifade eder; kaldırma kuvveti veya ilerleme stroku değildir. Kaynakta aynı zamanda verilen hız eşleşmesi 75 / 150 r/min'dir; yani 24000 N·m yaklaşık 75 r/min düşük hız kademesine, 12000 N·m ise yaklaşık 150 r/min yüksek hız kademesine karşılık gelir.
Düşük hız kademesi daha büyük tork ve daha düşük hız üretir; yüksek hız kademesi ise tam tersidir. Bu, döner sistemin yaygın bir yapısıdır: sınırlı gücü iki çıkış biçimine bölerek aynı ekipmanın hem büyük çaplı delici takımları çevirebilmesini hem de direncin nispeten düşük olduğu durumlarda belirli bir hızı koruyabilmesini sağlar. İkisi arasında bir ödünleşim ilişkisi vardır; aynı anda maksimum değerler elde edilemez.
24000 N·m kademesi hangi delik bölümüne karşılık gelir?
Kaynakta verilen uygunluk açıklamasına göre düşük hızlı yüksek tork, en büyük direnci üstlenen delik bölümlerine yöneliktir: büyük çaplı kuyu oluşturma bölümü, nispeten sağlam sert kaya bölümü ve delik derinliği arttıkça delici kolon sürtünmesinin belirgin şekilde yükseldiği bölümler. 1200 metre sınıfı derin deliklerde delici çubukların kendi ağırlığı, delik duvarı sürtünmesi ve halka boşluğundaki kırıntılar sürekli olarak döner güç rezervini tüketir; tork üst sınırı, güç kafasının ne kadar ağır bir delici takım kombinasyonunu çevirebileceğini ve ne kadar büyük bir matkabı döndürebileceğini belirler.
WRT1200'ün delik çapı aralığı 105–900 mm'dir ve bu aralık oldukça geniştir. 900 mm çapta döner hareket, kırıntı tahliyesi ve delici takım yükü 105 mm çapa göre belirgin şekilde daha yüksektir; bu nedenle büyük çaplı bölümler temel olarak yüksek tork kademesinin çalışma aralığında değerlendirilebilir. Kaynakta her çap için önerilen hız veya çapa göre tork rezervi değerleri verilmemiştir; bu kısım üreticiden teyit edilmesi gereken içeriktir.
12000 N·m kademesi "düşük donanım" değil, başka bir çalışma durumudur
Yüksek hız kademesi torku yaklaşık yarıya düşürürken hızı yaklaşık 150 r/min'ye çıkarır. Bu, direncin nispeten düşük olduğu delik bölümlerine karşılık gelir: üstteki gevşek örtü katmanı, stabilitesi iyi olan yumuşak ila orta sert zeminler ve delici takım yükünün henüz yükselmediği sığ bölümler. Bu bölümlerde düşük hızlı yüksek tork kademesini kullanmaya devam etmek ek fayda sağlamaz; aksine düşük hız nedeniyle ilerleme ritmini etkileyebilir.
Açıkça belirtmek gerekir ki: kaynakta verilen iki maksimum çıkış değeridir; inşaat sırasında fiilen kullanılan tork aralığı veya geçiş yapma kriteri verilmemiştir. Bunu "iki kademenin hız seçimi" olarak görmek gerçek kısıtı atlar: tork üst sınırı, ne kadar büyük bir delici takımın taşınabileceğine ve ne kadar büyük döner direncin karşılanabileceğine karşılık gelir; sadece hız meselesi değildir.
Aynı 1200 metrelik kuyuda neden yukarıdan aşağıya çalışma modu değiştirilir?
Bir ekipmanın aynı anda iki tork değeri belirtmesinin ön koşulu, aynı derin kuyunun farklı delik bölümlerinin döner hareket ihtiyacının zaten farklı olmasıdır.
- Üst delik bölümü: zemin gevşek, delinebilirlik iyi, delici takımın kendi ağırlığı düşük; döner direnç esas olarak delik duvarı sürtünmesi ve kırıntı tahliye durumundan kaynaklanır. Bu aşamada hızın değeri torktan yüksektir.
- Orta delik bölümü: delik derinliği arttıkça delici çubuk sayısı ve kendi ağırlığı artar, sürtünme birikir ve tork rezervi önem kazanmaya başlar.
- Büyük çaplı veya sert kaya bölümü: delik çapının büyümesi ve kaya dayanımının artması döner direnci aynı anda yükseltir; düşük hızlı yüksek tork kademesinin bu bölümdeki rolü en doğrudandır.
- Derin kırık zon veya blok düşme bölümü: tork dalgalanabilir; kaynak yalnızca tork değişimine dikkat edilmesi ve çalışma modunun zamanında ayarlanması gerektiğini belirtir, somut müdahale parametreleri vermez.
Bu dört aşamanın ayrımı, kaynaktaki döner sistem ifadelerine ve inşaat açıklamalarına dayanır; ölçülen verilere değil. Gerçek delik bölümlerinin nasıl ayrılacağı, projenin hidrojeolojik tasarımına bağlıdır.
Çift çalışma modlu tork tek başına delme derinliği dayanağı olarak kullanılamaz
24000 N·m dikkat çekici bir sayıdır ancak "1200 metreye kadar delinebilir mi?" sorusunu yanıtlamaz. Aynı kaynakta ayrıca 61 T kaldırma kuvveti, 13 T eksenel basınç, 7 / 13 m ilerleme stroku, 127 mm önerilen delici çubuk çapı ve DTH çalışma modunda 1.65–8 MPa çalışma hava basıncı ile 16–120 m³/min hava tüketimi yazmaktadır. Derin delik inşaatında gerçekte önce darboğaz olabilecek unsurlar genellikle kırıntı tahliyesi ve hava besleme koşulları, delici kolon indirme-kaldırma kapasitesi gibi tamamlayıcı kalemlerdir; tek bir döner tork değil.
WRT1200, 220 / 264 kW dizel güçle donatılmıştır; güç konfigürasyonu yukarıdaki sistemlerin aynı anda ne ölçüde çalışabileceğini etkiler. Kaynakta farklı güç seçenekleri altında döner sistemin gerçek çıkış farkları verilmemiştir; satın alma aşamasında projenin ana delik çapı, kaya sertliği ve tamamlayıcı sistem yüküne göre üreticiden teyit edilmelidir.
Kaynakta teyit edilebilenler ve ayrıca teyit edilmesi gerekenler
| Kalem | Kaynakta verilen değer | Bundan çıkarılamayacak kısım |
|---|---|---|
| Döner tork | 24000 / 12000 N·m | Her çaptaki tork rezervi, gerçek kullanım aralığı |
| Karşılık gelen hız | 75 / 150 r/min | Geçiş zamanı ve belirleme kriteri |
| Delik çapı | 105–900 mm | Her çap için önerilen çalışma kademesi |
| Kaldırma kuvveti / eksenel basınç | 61 T / 13 T | Tork ile eşleştirme hesaplama yöntemi |
| Önerilen delici çubuk | 127 mm, 3 m veya 6 m | Farklı delik bölümleri için delici takım kombinasyonu önerileri |
| DTH çalışma hava basıncı | 1.65–8 MPa | Belirli delik bölümleri için hava debisi ve basınç oranı |
Genel olarak değerlendirildiğinde, 24000 N·m ve 12000 N·m değerlerinin her biri farklı nitelikteki delik bölümlerini yönetir: biri direnci taşımak, diğeri direnç kontrol edilebilir olduğunda ritmi yükseltmekle sorumludur. Bunları birbirinin yerine geçebilecek iki kademe olarak görmek, tamamlayıcı ekipman planlaması ve delici takım hesaplaması sırasında gerçekten kısıtlayıcı olan parametrelerin gözden kaçırılmasına yol açabilir.