WR1200SL'nin ürün bilgilerinde güç bölümünde iki madde yer alır: 264 kW Cummins dizel motor ve dizel/elektrikli çift güç konfigürasyonu. Aynı bölümde bir sınırlama da belirtilmiştir: "Elektrikli kısmın nihai gücü, voltajı, frekansı ve başlatma çözümü projenin güç kaynağı sistemine göre belirlenmelidir." Bu ifade, petrol-elektrik çift yakıtın bilgi düzeyinde yapılandırılabilir bir güç çözümü olduğunu, ancak makinenin iki adet önceden kalibre edilmiş işletme maliyetiyle birlikte geldiğini göstermez. Yakıt tasarrufu sağlayıp sağlamayacağı, şantiyedeki koşullara bağlıdır ve bu koşullar sondaj makinesi parametre tablosunda yer almaz.
Öncelikle "çift yakıt" ifadesinin bilgilerde neye karşılık geldiğini ayırt edin
Bu sitedeki bilgilerde petrol-elektrik çift yakıt, "saha koşullarına göre dizel ve elektrikli çözümler arasında yapılandırılabilir" şeklinde tanımlanmış ve elektrikli çözümün maden sabit sondaj sahaları, sanayi parkları veya uzun süreli inşaat projeleri için uygun olduğu belirtilmiştir. Yani dizel modu, açık arazide bağımsız çalışma kabiliyetine karşılık gelirken elektrikli mod, istikrarlı bir elektrik şebekesine sahip sabit sahalara karşılık gelir. İkisi aynı güç sistemi üzerindeki bir geçiş anahtarı değil, proje koşullarına göre seçilen konfigürasyon yönleridir.
Bilgilerde elektrikli tahrikin nominal gücü, voltaj seviyesi, kablo özellikleri, elektrik tüketimi veya birim ilerleme başına enerji tüketimi verilmemiştir. Bu nedenle belirli bir şantiyede elektrikli moda geçildiğinde günlük ne kadar yakıt ve maliyet tasarrufu sağlanacağı hesaplanamaz. Bu, makalenin öncelikle belirtmesi gereken sınırdır.
Elektrikli çözümün geçerli olabilmesi için şantiye tarafında yerine getirilmesi gereken koşullar
Bilgilerde elektrikli kısım için öne sürülen gereksinimler güç kaynağı sisteminin kendisine odaklanır: voltaj, frekans, trafo kapasitesi, kablo mesafesi ve başlatma akımı. Bunlar yan yana sıralanmış teknik terimler değil, her biri sahada belirli bir soruna karşılık gelir.
- Voltaj ve frekans: Bilgiler, elektrikli kısmın nihai parametrelerinin projenin güç kaynağı sistemine göre belirlendiğini açıkça belirtir; bu, sondaj makinesi tarafı ile sahadaki elektrik şebekesi tarafının önce uyumlu hale getirilmesi gerektiğini, önce sondaj makinesinin belirlenip sonra şebekenin değiştirilemeyeceğini gösterir.
- Trafo kapasitesi: Bilgilerde trafo kapasitesinin doğrulanması gerektiği belirtilmiş, ancak spesifik bir değer verilmemiştir. Kapasitenin yeterli olup olmadığı, gerçekte seçilen elektrikli konfigürasyon ve sahadaki yüke göre birlikte belirlenmelidir.
- Kablo mesafesi: Bilgilerde kablo mesafesi doğrulanması gereken maddeler arasında sayılmıştır; bu, güç kaynağı noktası ile delik konumu arasındaki mesafenin elektrikli çözümün uygulanabilirliğini etkileyen bir koşul olduğunu gösterir; spesifik sınır değerler bu sitedeki bilgilerde verilmemiştir.
- Başlatma akımı: Bilgilerde yine yalnızca doğrulanması gereken bir madde olarak listelenmiş, sayısal değer verilmemiştir. Başlatma çözümü bununla birlikte belirlenmelidir.
Bilgilerde ayrıca dizel gücünden doğrudan elektrikli konfigürasyona basit bir dönüşüm yapılamayacağı yazılmıştır. Bu nokta, petrol-elektrik maliyet karşılaştırması yaparken özellikle hata yapmaya açıktır: 264 kW, dizel motorun güç nominalidir; elektrikli tarafın ihtiyaç duyduğu kapasiteye veya sahadaki gerçek elektrik tüketimine eşit değildir. İkisi arasında aktarma yöntemi, yük eğrisi ve güç kaynağı verimliliği gibi bilgilerde açılmamış içerikler vardır.
Hangi projeler elektrikli koşulları daha olası karşılar
Bilgilerde verilen uygulama kapsamına göre maden sabit sondaj sahaları, sanayi parkları ve uzun süreli inşaat projeleri istikrarlı bir elektrik şebekesine sahip olabilecek senaryolar arasındadır. Bilgiler aynı zamanda uzak maden bölgeleri, çöller ve açık arazi projelerinin genellikle dizel güce daha bağımlı olduğunu belirtir. Bu iki ifade bir arada, yönlü bir değerlendirme oluşturur: Delik konumunun uzun süre sabit kalıp kalmaması ve yakınlarda kullanılabilir bir güç kaynağı olup olmaması, petrol-elektrik çift yakıtın işe yarayıp yaramayacağını sondaj makinesinin kendi parametrelerinden daha fazla belirler.
Burada açıkça belirtmek gerekir ki bilgiler "istikrarlı bir elektrik şebekesine sahip olabilecek" ve "talebe göre elektrikli çözümle yapılandırılabilir" durumları tanımlar; herhangi bir spesifik şantiyenin koşulları kesinlikle karşılayacağını taahhüt etmez. Delik konumunun sabit olup olmaması, elektrik şebekesinin inşaat süresi boyunca sürekli kullanılabilir olup olmaması ve güç sağlayıcının bağlantıya izin verip vermemesi, bu sitedeki bilgilerin kapsamı dışında olup proje tarafınca doğrulanması gereken hususlardır.
1200 metre sınıfı inşaatta güç çözümünün diğer kısıtları
WR1200SL'nin maksimum sondaj derinliği 1200 m, sondaj çapı 105–900 mm, kaldırma kuvveti 60 T, dönme torku 30000 / 15000 N·m, maksimum devir 85 / 170 r/min, 9,6 m sondaj borusu desteği, önerilen sondaj borusu çapı 114 / 127 mm'dir. Bu parametreler ekipman kabiliyetini gösterir, güç çözümünün ekonomikliğini doğrudan yanıtlamaz; ancak güç sisteminin ne kadar sürekli yük taşıması gerektiğini belirler.
| Bilgi maddesi | Değer |
|---|---|
| Maksimum sondaj derinliği | 1200 m |
| Sondaj çapı | 105–900 mm |
| Kaldırma kuvveti | 60 T |
| Dönme torku | 30000 / 15000 N·m |
| Dizel güç | 264 kW Cummins |
| Desteklenen sondaj borusu | 9,6 m, önerilen 114 / 127 mm |
Bilgilerde dizel güç bölümünde, 1200 metre derin kuyularda genellikle uzun süreli kesintisiz çalışma olduğu, motor soğutması, hava filtresi, yakıt sistemi ve hidrolik yağ sıcaklığı bakımının güçlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu içerik dizel moduna yöneliktir; elektrikli mod için karşılık gelen bakım maddeleri ve sınırlama koşulları verilmemiştir.
Yakıt maliyetinin ötesinde, çift yakıtlı konfigürasyon başka neleri etkiler
Bilgilerde elektrikli mod için verilen fayda "yakıt tüketimini ve sahadaki egzozu azaltmaya yardımcı olur" şeklindedir. Bu yönlü bir tanımdır, beraberinde sayısal veri yoktur. Yakıt maliyetinin yanı sıra çift yakıtlı konfigürasyon, sahaya giriş öncesi güç kaynağı hazırlığını, inşaat süresince güç kaynağı istikrarını ve sabit sondaj sahası ile açık arazi taşıma arasındaki iki organizasyon biçimi arasındaki farkı da etkiler.
Bu nedenle bir petrol-elektrik çift yakıtlı ekipmanın gerçek değeri, kaç güç seçeneği yazdığına değil, projenin bulunduğu yerin iki koşulu aynı anda karşılayıp karşılamadığına bağlıdır: Bağlanabilir istikrarlı bir elektrik şebekesi olması ve delik konumunun inşaat süresi boyunca sık sık uzun mesafeli taşınmayı gerektirmemesi. Koşullardan herhangi biri geçerli değilse dizel modu hâlâ ana seçenektir; bu durumda "çift yakıt" konfigürasyon rezervini koruma işlevi görür, o dönemdeki tasarruf kaynağı değildir.
Ayrıca doğrulanması gereken hususlar
Bu sitedeki bilgilerde elektrikli tahrikin gücü, voltajı, frekansı, elektrik tüketimi ve dönüşüm maliyeti gibi veriler ile farklı çalışma koşullarında dizel ve elektrik maliyet karşılaştırması verilmemiştir. Bu içerikler projenin güç kaynağı çözümü belirlendikten sonra üretici ve güç sağlayıcı tarafından birlikte doğrulanmalıdır; seçim aşamasında 264 kW dizel parametresiyle tahmin edilmemelidir.
Bilgiler ayrıca gerçek sondaj derinliğinin hâlâ delik çapı, formasyon, sondaj borusu, hava kompresörü ve hidrojeolojik koşullara göre belirlenmesi gerektiğini belirtir; pnömatik DTH sondajı için önerilen çalışma basıncı 1,65–8 MPa, hava tüketimi 16–120 m³/min'dir. Bu koşullar güç çözümüyle ilgisizdir; ancak derin kuyularda uzun süreli çalışmanın enerji tüketimi değerlendirilirken güç konfigürasyonuyla birlikte dikkate alınmalıdır.